در بازار ماشین‌آلات سنگین ایران، بخشی از لودرها وارداتی هستند و بخشی دیگر در کارخانه‌های داخلی تولید یا مونتاژ می‌شوند. هپکو، هلی خودرو و تیراژه ماشین از فعال‌ترین شرکت های تولید کننده لودر در ایران به‌شمار می‌روند. البته لودرهای تولیدشده در این کارخانه‌ها لزوماً صددرصد ساخت داخل نیستند و در بعضی مدل‌ها، مجموعه‌هایی مانند موتور، گیربکس یا اکسل از شرکت‌های خارجی تأمین می‌شود. در ادامه، کارخانه‌ها، مدل‌های تولیدی و میزان ساخت داخل محصولات هر شرکت را بررسی می‌کنیم.
لیست شرکت های تولید کننده لودر در ایران
در حال حاضر، هپکو، هلی خودرو و تیراژه ماشین از مهم‌ترین شرکت های تولید کننده لودر در ایران هستند که لودرهای چرخ لاستیکی را در کارخانه‌های داخل ایران تولید یا مونتاژ می‌کنند. هپکو مدل‌های سری HWL را در مجتمع تولیدی اراک عرضه می‌کند، هلی خودرو لودرهای سری 946H و 956H را در کارخانه مازندران مونتاژ می‌کند و تیراژه ماشین نیز مدل‌های سری TML را در کارخانه سمنان تولید یا مونتاژ می‌کند. میزان ساخت داخل محصولات این شرکت‌ها یکسان نیست و در برخی مدل‌ها مجموعه‌هایی مانند موتور، گیربکس و اکسل از سازندگان خارجی تأمین می‌شوند.
| نام شرکت | محل کارخانه | مدل‌های لودر معرفی‌شده |
|---|---|---|
| هپکو | اراک، استان مرکزی | HWL180 PRO، HWL110-3، HWL110-3N، HWL140-1 PRO و HWL110-5 Compact |
| هلی خودرو | شهرک صنعتی بشل، سوادکوه شمالی، مازندران | 946H، 956H-4 و 956H-5 |
| تیراژه ماشین | شهرک صنعتی سمنان | TML30 و TML55 |
در ادامه، سابقه، مدل‌ها، قطعات اصلی و خدمات هر کارخانه لودرسازی را جداگانه بررسی می‌کنیم.
معرفی کارخانه‌های لودرسازی ایرانی
کارخانه‌های لودرسازی ایرانی از نظر سابقه، مدل محصولات و میزان داخلی‌سازی شرایط یکسانی ندارند. بعضی کارخانه‌ها بخش‌هایی مانند شاسی، باکت و سازه دستگاه را در داخل کشور تولید می‌کنند، اما موتور، گیربکس یا اکسل را از سازندگان خارجی می‌گیرند. در ادامه، سه مجموعه فعال در تولید یا مونتاژ لودر چرخ‌لاستیکی در ایران را بررسی می‌کنیم.
۱. هپکو
شرکت تولید تجهیزات سنگین هپکو در سال ۱۳۵۱ با مشارکت سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران تأسیس شد و کارخانه آن در سال ۱۳۵۴ در اراک به بهره‌برداری رسید. مجتمع اولیه هپکو در زمینی به مساحت حدود ۱۰۰ هکتار و با ۴۰ هزار مترمربع سالن تولید راه‌اندازی شد. فعالیت این مجموعه تنها به ساخت لودر محدود نیست و ماشین‌آلات راه‌سازی و معدنی دیگری مانند انواع بیل مکانیکی، گریدر، غلتک، بلدوزر، دامپتراک و تراک معدنی نیز در سبد محصولات آن قرار دارند.
| مشخصات کارخانه هپکو | اطلاعات |
|---|---|
| نام کامل شرکت | شرکت تولید تجهیزات سنگین هپکو |
| سال تأسیس | ۱۳۵۱ |
| محل کارخانه | اراک، استان مرکزی |
| زمینه فعالیت | تولید و مونتاژ ماشین‌آلات راه‌سازی و معدنی |
| خانواده اصلی لودرها | سری HWL |
| خدمات پس از فروش | شرکت هسکو |
مدل‌های لودر تولیدی هپکو
هپکو مدل‌های زیر را در دسته لودرهای خود به عنوان بهترین لودر در بازار ایران معرفی کرده است:
- HWL110-3
- HWL110-3N
- HWL110-5 Compact
- HWL140-1 PRO
- HWL180-1 PRO
مدل HLB105B بکهو لودر و مدل HSL350-1 اسکید لودر است؛ بنابراین این دو محصول با لودرهای چرخ‌لاستیکی معمولی تفاوت دارند و در بخش تولیدکنندگان بکهو لودر و مینی‌لودر بررسی می‌شوند.
مقایسه مشخصات برخی مدل‌های لودر هپکو
| مدل | توان موتور | ظرفیت باکت | وزن کاری | مجموعه‌های اصلی خارجی |
|---|---|---|---|---|
| HWL110-3N | ۲۱۵ اسب بخار | ۲.۷ مترمکعب | حدود ۱۷.۲ تن | موتور Weichai، گیربکس و اکسل Lonking |
| HWL110-5 Compact | ۱۷۳ اسب بخار | ۲.۵ مترمکعب | حدود ۱۳.۹ تن | موتور John Deere، گیربکس و اکسل ZF |
در صفحه رسمی HWL110-3N، موتور ویچای، گیربکس و اکسل لونکینگ و کابین دارای استانداردهای ROPS و FOPS ذکر شده است. صفحه HWL110-5 Compact نیز استفاده از موتور جان‌دیر و گیربکس و اکسل ZF را نشان می‌دهد.
آیا لودرهای هپکو کاملا ساخت ایران هستند؟
لودرهای هپکو در مجتمع تولیدی اراک تولید یا مونتاژ می‌شوند، اما تمام اجزای آن‌ها الزاما ساخت ایران نیست. برای نمونه، در مدل HWL110-3N موتور، گیربکس و اکسل از سازندگان خارجی تأمین شده‌اند. مدل HWL110-5 Compact نیز با موتور جان‌دیر و مجموعه انتقال قدرت ZF معرفی شده است.
بنابراین میزان ساخت داخل در مدل‌های مختلف هپکو یکسان نیست. مونتاژ و بخشی از عملیات ساخت و تکمیل دستگاه در ایران انجام می‌شود، اما مجموعه‌هایی مانند موتور، گیربکس و اکسل برخی مدل‌ها خارجی هستند.
خلاصه: هپکو یکی از باسابقه‌ترین کارخانه‌های لودرسازی ایران است، اما برای ارزیابی میزان ساخت داخل باید مشخصات هر مدل به‌صورت جداگانه بررسی شود.
خدمات پس از فروش لودرهای هپکو
خدمات پس از فروش محصولات هپکو از طریق شرکت هسکو ارائه می‌شود. هسکو فعالیت خود را از سال ۱۳۵۴ با تأمین قطعات اصلی و ارائه خدمات گارانتی آغاز کرده و اکنون در زمینه‌های زیر فعالیت دارد:
- تأمین قطعات یدکی
- خدمات گارانتی و سرویس
- تعمیرات تخصصی ماشین‌آلات و موتور
- آموزش اپراتوری و نگهداری
- پشتیبانی فنی و خدمات میدانی
- ارائه خدمات از طریق شبکه نمایندگی‌ها
براساس اطلاعات هسکو، گارانتی محصولات تا یک سال یا ۲۰۰۰ ساعت کارکرد و تعهد تأمین قطعات اصلی حداقل برای ده سال اعلام شده است. شرایط دقیق ممکن است براساس مدل و قرارداد فروش متفاوت باشد و باید هنگام خرید استعلام شود.
نمایش یک مدل در وب‌سایت رسمی الزاماً به معنای موجودبودن یا ادامه تولید آن در زمان خرید نیست؛ بنابراین وضعیت تولید، زمان تحویل، مشخصات نهایی و شرایط گارانتی هر مدل باید از واحد فروش هپکو بررسی شود.
۲. هلی خودرو
شرکت صنعتی هلی خودرو فعالیت خود را از اسفند سال ۱۳۸۸ در زمینه واردات قطعات CKD و مونتاژ ماشین‌آلات عمرانی، راه‌سازی و معدنی آغاز کرد. کارخانه این شرکت در شهرک صنعتی بشل، واقع در سوادکوه شمالی استان مازندران قرار دارد.
هلی خودرو علاوه بر لودر چرخ‌لاستیکی، محصولاتی مانند بیل مکانیکی زنجیری، غلتک و بکهو لودر را نیز در سبد محصولات خود معرفی کرده است. این شرکت اعلام کرده است که بخشی از قطعات محصولات خود را در داخل کشور تولید یا داخلی‌سازی می‌کند؛ بااین‌حال، میزان داخلی‌سازی باید برای هر محصول و مدل جداگانه بررسی شود.
| مشخصات کارخانه هلی خودرو | اطلاعات |
|---|---|
| نام شرکت | شرکت صنعتی هلی خودرو |
| شروع فعالیت | سال ۱۳۸۸ |
| محل کارخانه | شهرک صنعتی بشل، سوادکوه شمالی، مازندران |
| زمینه فعالیت | مونتاژ ماشین‌آلات راه‌سازی و معدنی با قطعات CKD |
| مدل‌های اصلی لودر | سری 946H و 956H |
| خدمات | واحد قطعات، سرویس، تعمیرات و خدمات پس از فروش |
مدل‌های لودر تولیدی هلی خودرو
مدل‌های زیر در دسته لودر چرخ‌لاستیکی سایت رسمی هلی خودرو قرار دارند:
- 946H
- 956H-4
- 956H-5
وجود این مدل‌ها در وب‌سایت رسمی نشان می‌دهد که شرکت آن‌ها را در سبد محصولات خود دارد؛ بااین‌حال، موجودی، ادامه مونتاژ و زمان تحویل هر مدل باید از واحد فروش شرکت استعلام شود.
مشخصات لودر 956H-5 هلی خودرو
| مشخصه | مقدار اعلام‌شده |
|---|---|
| وزن کاری | ۱۷٬۵۰۰ کیلوگرم |
| ظرفیت بار نامی | ۵٬۰۰۰ کیلوگرم |
| ظرفیت باکت | حدود ۳ مترمکعب |
| گیربکس | ZF آلمان |
| اکسل | ZF آلمان |
| امکانات کابین | تهویه، دید وسیع و صندلی اپراتور |
| تجهیزات ایمنی | فرمان اضطراری و کابین ایمن |
آیا لودرهای هلی خودرو ساخت ایران هستند؟
فعالیت اصلی هلی خودرو بر واردات مجموعه‌های CKD و مونتاژ ماشین‌آلات در کارخانه بشل استوار است. خود شرکت اعلام کرده که بخشی از قطعات را داخلی‌سازی کرده است، اما این درصد مربوط به مجموعه محصولات شرکت است و نباید بدون سند به یک مدل خاص نسبت داده شود. برای نمونه، مدل 956H-5 در ایران مونتاژ می‌شود، اما گیربکس و اکسل آن محصول ZF آلمان است.
خلاصه: هلی خودرو یک کارخانه مونتاژ ماشین‌آلات سنگین در ایران است که بخشی از فرایند ساخت و تکمیل محصول را در داخل انجام می‌دهد، اما مجموعه‌های اصلی بعضی مدل‌های آن خارجی هستند.
خدمات پس از فروش لودرهای هلی خودرو
هلی خودرو در وب‌سایت خود بخش‌های جداگانه‌ای برای واحد قطعات، سرویس و تعمیرات و خدمات پس از فروش در نظر گرفته است. اطلاعات تماس واحد خدمات نیز در صفحه محصولات و معرفی کارخانه درج شده است. در زمان بررسی هر مدل باید موارد زیر مستقیماً از شرکت استعلام شود:
- مدت و شرایط گارانتی
- تعداد سرویس‌های دوره‌ای
- موجودی قطعات موتور و گیربکس
- محل نمایندگی‌های فعال
- زمان تأمین قطعات اصلی
- وضعیت ادامه مونتاژ مدل موردنظر
۳. تیراژه ماشین
تیراژه ماشین براساس اطلاعات وب‌سایت رسمی خود، حدود ۳۰ سال در زمینه تأمین و فروش ماشین‌آلات راه‌سازی و معدنی سابقه دارد. این شرکت اعلام کرده است که در سال‌های ابتدایی فعالیت، نماینده رسمی کاترپیلار در ایران بوده و پس از محدودیت‌های ایجادشده، با احداث کارخانه در سمنان، همکاری خود را با شرکت‌هایی مانند Lonking و TZ ادامه داده است.
کارخانه تیراژه ماشین در شهرک صنعتی سمنان قرار دارد و عملیات مونتاژ ماشین‌آلات واردشده از چین در این مجموعه انجام می‌شود. بنابراین این شرکت را باید بیشتر در گروه مونتاژکنندگان و عرضه‌کنندگان ماشین‌آلات در ایران قرار داد.
| مشخصات کارخانه تیراژه ماشین | اطلاعات |
|---|---|
| نام شرکت | تیراژه ماشین |
| سابقه اعلام‌شده | حدود ۳۰ سال |
| محل کارخانه | شهرک صنعتی سمنان |
| زمینه فعالیت | تأمین، فروش و مونتاژ ماشین‌آلات راه‌سازی و معدنی |
| خانواده لودرها | سری TML |
| همکاری‌های فنی اعلام‌شده | Lonking و TZ |
| خدمات | گارانتی، قطعات، تعمیرات و اورهال |
مدل‌های لودر تولید تیراژه ماشین
در صفحات محصولات، خدمات و راهنمای سایت تیراژه ماشین نام مدل‌های زیر دیده می‌شود:
- TML18
- TML30
- TML50
- TML55
در منوی اصلی فعلی سایت، مدل‌های TML30 و TML55 به‌عنوان محصولات لودر برجسته شده‌اند. صفحه TML50 نیز همچنان در سایت وجود دارد، اما متن آن با عبارت «در حال به‌روزرسانی» نمایش داده می‌شود؛ بنابراین وضعیت تولید یا عرضه جاری مدل‌ها باید از شرکت استعلام شود.
مشخصات اعلام‌شده برای لودر TML50
| مشخصه | اطلاعات |
|---|---|
| موتور | Weichai |
| گیربکس | ZF |
| کنترل ادوات | جوی‌استیک هیدرولیکی |
| تنظیم ادوات | سیستم تنظیم سطح خودکار |
| کابین | دارای تهویه |
| استاندارد ایمنی کابین | ROPS و FOPS |
آیا لودرهای تیراژه ماشین ساخت ایران هستند؟
وب‌سایت تیراژه ماشین به‌صراحت اعلام کرده است که دستگاه‌های این مجموعه مستقیما از چین وارد و در کارخانه سمنان اسمبل می‌شوند. در واقع این ماشین‌آلات در ایران مونتاژ می‌شوند و ممکن است بخشی از عملیات تکمیل، کنترل، خدمات یا تأمین بعضی قطعات در داخل انجام شود، اما مجموعه اصلی دستگاه و قطعات فنی آن منشأ خارجی دارند.
خلاصه: تیراژه ماشین کارخانه مونتاژ ماشین‌آلات در سمنان دارد، اما طبق توضیحات رسمی شرکت، دستگاه‌ها از چین وارد و در ایران اسمبل می‌شوند.
خدمات پس از فروش لودرهای تیراژه ماشین
تیراژه ماشین برای محصولات خود یک سال یا ۱۰۰۰ ساعت کارکرد گارانتی اعلام کرده است. شرکت همچنین عنوان می‌کند که خدمات تعمیرگاهی و تأمین قطعات را تا ده سال پس از پایان گارانتی ادامه می‌دهد. خدمات معرفی‌شده این مجموعه شامل موارد زیر است:
- سرویس‌های دوره‌ای
- اعزام تعمیرکار به محل دستگاه
- تأمین قطعات موتور، گیربکس و اکسل
- تأمین قطعات هیدرولیک و سیستم ترمز
- خدمات تعمیرگاهی
- اورهال ماشین‌آلات در مرکز خدمات مشهد
- تأمین قطعات پس از پایان گارانتی
شرایط دقیق گارانتی و تعهد تأمین قطعه باید در قرارداد خرید همان مدل درج و کنترل شود.
تولیدکنندگان بکهو لودر در ایران
بکهو لودر دستگاهی دوکاره است که در قسمت جلو باکت لودر و در بخش عقب بازوی حفاری دارد. این ماشین برای بارگیری، خاک‌برداری، حفر کانال و انجام عملیات عمرانی سبک و متوسط استفاده می‌شود. از تولیدکنندگاه بکهو لودر در ایران می‌توان به تراکتورسازی ایران، هپکو و هلی خودرو اشاره کرد.
۱. گروه صنعتی تراکتورسازی ایران
شرکت تراکتورسازی ایران در سال ۱۳۴۷ در تبریز تأسیس شد و فعالیت تولیدی خود را از سال ۱۳۴۹ آغاز کرد. این مجموعه علاوه بر تولید تراکتور، موتور و قطعات صنعتی، از طریق شرکت‌های زیرمجموعه در زمینه تولید بکهو لودر نیز فعالیت دارد. در فروشگاه رسمی فعلی گروه، سه مدل ITM 100، ITM 100S و ITM 130 عرضه شده‌اند که هر سه به سیستم چهارچرخ محرک مجهز هستند.
مدل ITM 100 با موتور چهارسیلندر ۷۵ اسب‌بخاری و باکت جلوی ۷۶۰ لیتری معرفی شده است. مدل ITM 100S توان ۸۲ اسب بخار دارد و مدل ITM 130 با موتور شش‌سیلندر ۱۱۰ اسب‌بخاری و باکت جلوی ۱۲۰۰ لیتری، در کلاس قدرتمندتری قرار می‌گیرد. صفحات رسمی محصولات همچنین به دفترچه راهنما، خدمات پس از فروش و فهرست نمایندگان مجاز دسترسی می‌دهند.
۲. بکهو لودر هپکو
هپکو مدل HLB105B را در سبد محصولات خود معرفی کرده است. این دستگاه یک بکهو لودر چهارچرخ محرک است و نباید با لودرهای چرخ‌لاستیکی سری HWL اشتباه گرفته شود. HLB105B به موتور چهارسیلندر توربوشارژ FPT ایتالیا با توان حدود ۱۰۰ اسب بخار مجهز است و وزن کاری آن به حدود ۸۶۱۱ کیلوگرم می‌رسد. براساس مشخصات رسمی، ظرفیت باکت جلوی لودر ۱.۱ مترمکعب و ظرفیت باکت بخش بکهو حدود ۰.۳ مترمکعب اعلام شده است.
صفحه محصول، اطلاعاتی درباره سیستم هیدرولیک، انتقال قدرت، ابعاد حفاری و عملکرد باکت ارائه می‌دهد؛ بااین‌حال، خود هپکو احتمال تفاوت مشخصات درج‌شده با محصول نهایی را مطرح کرده است. بنابراین وضعیت تولید، مشخصات نهایی، شرایط گارانتی و زمان تحویل باید مستقیما از واحد فروش کارخانه استعلام شود.
۳. بکهو لودر هلی خودرو
هلی خودرو دو مدل HB58-5 و HB92-5 را در دسته بکهو لودرهای وب‌سایت رسمی خود قرار داده است. هر دو مدل همچنان در صفحه محصولات شرکت دیده می‌شوند و برای آن‌ها کاتالوگ فنی جداگانه قابل دانلود است. کارخانه هلی خودرو در شهرک صنعتی بشل استان مازندران قرار دارد و فعالیت آن بیشتر بر مونتاژ ماشین‌آلات راه‌سازی و معدنی در داخل ایران متمرکز است. به همین دلیل، برای مشخص‌کردن میزان ساخت داخل، برند موتور و گیربکس، ظرفیت باکت، عمق حفاری و تجهیزات ایمنی هر مدل باید کاتالوگ همان دستگاه بررسی شود و اطلاعات یک مدل به مدل دیگر تعمیم داده نشود.
وجود مدل در وب‌سایت رسمی نیز الزاما به معنای موجودبودن یا ادامه مونتاژ آن در زمان خرید نیست و شرایط فروش، گارانتی و تأمین قطعات باید از واحد فروش و خدمات پس از فروش هلی خودرو استعلام شود.
